Πώς να διαλέξεις mentor φωτογραφίας ή video: τι να ρωτήσεις πριν δεσμευτείς

Άνοιξε το Instagram και μέτρα πόσοι προσφέρουν mentoring.

Ο ένας έχει 40 χιλιάδες followers και δείχνει καθημερινά behind the scenes. Ο άλλος υπόσχεται ότι θα βγάζεις 3.000 τον μήνα σε έξι μήνες. Ο τρίτος πουλάει πακέτο δώδεκα συνεδριών χωρίς να λέει τι περιλαμβάνει.

Και οι τρεις χρησιμοποιούν τη λέξη mentor.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιοι είναι απατεώνες. Είναι ότι η λέξη δεν σημαίνει τίποτα συγκεκριμένο, οπότε δεν ξέρεις τι αγοράζεις.

Πρώτα: χρειάζεσαι mentor;

Η ειλικρινής απάντηση για πολλούς είναι όχι, όχι ακόμη.

Το mentoring λειτουργεί όταν έχεις ήδη δουλειά να δείξεις και συγκεκριμένο πρόβλημα. Δεν λειτουργεί όταν ξεκινάς από το μηδέν.

Αν δεν ξέρεις ακόμη πώς δουλεύει το manual, το mentoring είναι ο πιο ακριβός τρόπος να μάθεις κάτι που διδάσκεται φθηνότερα και καλύτερα σε δομημένο πρόγραμμα. Το έχουμε αναλύσει στο σχολή φωτογραφίας ή μαθήματα φωτογραφίας.

Το mentoring έχει νόημα όταν:

• έχεις τεχνική βάση και κολλάς σε ύφος, τιμολόγηση ή πελάτες

• παίρνεις δουλειές αλλά δεν ξέρεις γιατί άλλες πετυχαίνουν και άλλες όχι

• θέλεις να αλλάξεις κατεύθυνση και δεν ξέρεις από πού να πιάσεις

• έχεις portfolio που δεν σου φέρνει τους πελάτες που θέλεις

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι η γνώση. Είναι η κρίση. Και η κρίση μεταφέρεται μόνο με κάποιον που κοιτάζει τη δική σου δουλειά.

Τρία διαφορετικά πράγματα με το ίδιο όνομα

Course. Προκαθορισμένο περιεχόμενο, ίδιο για όλους. Φθηνό, καλό για γνώση, μηδενική εξατομίκευση.

Coaching. Δουλεύει πάνω σε στόχους και συνήθειες. Ο coach δεν χρειάζεται να είναι καλύτερος από σένα στη φωτογραφία.

Mentoring. Κάποιος που έχει κάνει αυτό που θέλεις να κάνεις, κοιτάζει τη δική σου δουλειά και σου λέει τι να αλλάξεις.

Πολλοί πουλάνε το πρώτο με το όνομα του τρίτου. Ρώτα ευθέως ποιο από τα τρία αγοράζεις.

Οι οκτώ ερωτήσεις

Κάν' τες όλες. Οι απαντήσεις σου δίνουν καθαρή εικόνα σε δεκαπέντε λεπτά.

1. Τι δουλειές έχεις κάνει τους τελευταίους δώδεκα μήνες;

Όχι τι έχει κάνει στην καριέρα του. Τι κάνει τώρα.

Η αγορά αλλάζει κάθε χρόνο. Κάποιος που δεν έχει πελάτες εδώ και τρία χρόνια σε διδάσκει την αγορά του 2023.

Δεν είναι απαγορευτικό να διδάσκει κάποιος πλήρους απασχόλησης. Είναι όμως διαφορετικό προϊόν και πρέπει να το ξέρεις.

2. Μπορώ να δω δουλειά μαθητών σου, όχι δική σου;

Η πιο αποκαλυπτική ερώτηση του καταλόγου.

Το portfolio του mentor αποδεικνύει ότι ξέρει να φωτογραφίζει. Δεν αποδεικνύει ότι ξέρει να διδάσκει.

Αυτά είναι δύο εντελώς διαφορετικές ικανότητες και δεν συνυπάρχουν αυτόματα. Πολλοί εξαιρετικοί φωτογράφοι είναι κακοί δάσκαλοι, γιατί δεν θυμούνται πια πώς ήταν να μην ξέρουν.

Αν δεν μπορεί να δείξει πριν και μετά από μαθητές, ρώτα γιατί.

3. Τι ακριβώς περιλαμβάνει, γραπτώς;

Πόσες ώρες. Κάθε πότε. Πόσο διαρκεί η κάθε συνάντηση. Αν υπάρχει επικοινωνία ενδιάμεσα και σε τι μορφή. Πόσο γρήγορα απαντάει.

Το «θα είμαι διαθέσιμος για ό,τι χρειαστείς» δεν είναι όρος. Είναι ευχή.

4. Πάνω σε τι θα δουλέψουμε;

Σε δικά σου πραγματικά έργα ή σε ασκήσεις;

Το mentoring που δεν αγγίζει τη δουλειά που ήδη κάνεις είναι μεταμφιεσμένο course.

5. Τι δεν καλύπτεις;

Η ερώτηση που ξεχωρίζει τον σοβαρό από τον πωλητή.

Κάποιος που ξέρει τη δουλειά του θα σου πει αμέσως: «δεν ασχολούμαι με γάμους», «δεν ξέρω από video για τηλεόραση», «στο κομμάτι της νομικής πλευράς θα σε στείλω αλλού».

Κάποιος που λέει ότι καλύπτει τα πάντα δεν καλύπτει τίποτα σε βάθος.

6. Πόσους έχεις ταυτόχρονα;

Δεν υπάρχει σωστός αριθμός, υπάρχει όμως όριο.

Αν έχει είκοσι άτομα και δουλεύει και ο ίδιος, ο χρόνος που σου αναλογεί είναι ελάχιστος. Ρώτα και δες αν η απάντηση βγάζει νόημα με τις ώρες που υπόσχεται.

7. Πώς θα ξέρουμε αν δουλεύει;

Πρέπει να υπάρχει τρόπος μέτρησης, συμφωνημένος από την αρχή.

Μπορεί να είναι ολοκληρωμένο portfolio project, πρώτος πελάτης σε νέα κατηγορία, αύξηση τιμής που γίνεται δεκτή, συγκεκριμένος αριθμός δημοσιεύσεων.

Χωρίς κριτήριο, μετά από έξι μήνες θα λες «νομίζω βελτιώθηκα» και δεν θα ξέρεις.

8. Τι γίνεται αν δεν πάει καλά;

Όροι ακύρωσης, διακοπής και επιστροφής, γραπτοί, πριν πληρώσεις.

Ο σοβαρός επαγγελματίας τους έχει έτοιμους και δεν ενοχλείται που ρωτάς. Ο ενοχλημένος σου έδωσε ήδη την απάντηση.

Τα κόκκινα σημάδια

Υπόσχεση εισοδήματος. «Θα βγάζεις Χ τον μήνα.» Κανείς δεν μπορεί να το εγγυηθεί, γιατί εξαρτάται από εσένα, την αγορά σου και τη συγκυρία.

Πίεση χρόνου. «Μόνο δύο θέσεις», «η τιμή ανεβαίνει αύριο». Αν το προϊόν είναι καλό, δεν χρειάζεται ταμπέλα λήξης.

Μυστικά. «Θα σου δείξω αυτό που δεν λέει κανείς.» Δεν υπάρχουν μυστικά στη φωτογραφία. Υπάρχει κρίση, επανάληψη και χρόνος.

Εμμονή με εξοπλισμό. Αν η συζήτηση γυρίζει γύρω από μηχανές και φακούς, δεν θα λύσεις κανένα από τα προβλήματα που σε έφεραν εκεί.

Μόνο followers ως απόδειξη. Το κοινό δεν είναι ένδειξη ικανότητας ούτε στη φωτογραφία ούτε στη διδασκαλία.

Καμία γραπτή συμφωνία. Αν δεν υπάρχει κείμενο που να λέει τι παίρνεις, δεν παίρνεις τίποτα συγκεκριμένο.

Άρνηση να πει τι δεν ξέρει. Το κάλυψα πιο πάνω αλλά αξίζει επανάληψη. Είναι το πιο αξιόπιστο σήμα και των δύο κατευθύνσεων.

Τι πρέπει να φέρεις εσύ

Το mentoring αποτυγχάνει και από τη δική σου πλευρά, συχνότερα από όσο νομίζεις.

Δουλειά να δείξεις. Έστω και κακή. Χωρίς υλικό, δεν υπάρχει τι να σχολιαστεί.

Συγκεκριμένο ερώτημα. Όχι «θέλω να γίνω καλύτερος». Κάτι σαν «τα πορτρέτα μου δεν έχουν ύφος και δεν ξέρω αν φταίει το φως ή η επιλογή».

Χρόνο ανάμεσα στις συναντήσεις. Η δουλειά γίνεται εκεί, όχι μέσα στη συνάντηση. Αν δεν έχεις δέκα ώρες τον μήνα να δουλέψεις, μην ξεκινήσεις.

Ανοχή στην κριτική. Αν πληρώνεις κάποιον να σου πει ότι όλα είναι υπέροχα, υπάρχουν φθηνότεροι τρόποι να νιώσεις καλά.

Πώς μετράς αν δουλεύει

Μετά από δύο μήνες, τσέκαρε τρία πράγματα.

Έχεις καινούργιο υλικό; Αν όχι, το πρόβλημα είναι είτε ο χρόνος σου είτε η δομή του προγράμματος.

Έχεις αλλάξει κάτι στον τρόπο που δουλεύεις; Όχι στη γνώση σου, στη διαδικασία σου.

Μπορείς να εξηγήσεις γιατί μια δική σου εικόνα δουλεύει; Αυτό είναι το πραγματικό κριτήριο. Το mentoring πετυχαίνει όταν αποκτάς κρίση, όχι όταν μαζεύεις τεχνικές.

Αν και τα τρία είναι όχι, μίλα ανοιχτά για αυτό. Ένας σοβαρός mentor θα το δεχτεί και θα αλλάξει προσέγγιση.

Διάλεξε τον άνθρωπο που θα σου πει τι κάνεις λάθος

Ο καλός mentor δεν είναι ο πιο διάσημος ούτε ο πιο επιτυχημένος.

Είναι αυτός που κοιτάζει τη δουλειά σου, καταλαβαίνει τι προσπαθείς να κάνεις, και σου λέει ευθέως τι σε εμποδίζει.

Αυτό δεν φαίνεται σε profile. Φαίνεται στην πρώτη κουβέντα, από το αν κάνει ερωτήσεις ή μιλάει μόνο για τον εαυτό του.

Αν σκέφτεσαι να ξεκινήσεις, στείλε μας τι δουλεύεις τώρα, τι σε κολλάει και τι θέλεις να μπορείς να κάνεις σε τρεις μήνες. Θα σου πούμε ευθέως αν χρειάζεσαι μαθήματα, σεμινάριο, online course ή πραγματικό mentoring. Και αν δεν είμαστε εμείς οι κατάλληλοι, θα στο πούμε κι αυτό.